Felsefe hayâtımızın neresinde

**Luna_Kastalia** · 12-28-2006, 03:05 AM

Kapalı ve yağmurlu bir Eylül günüydü.. Ağustos sıcakları çoktan terk-î diyâr etmiş, havada vakur bir esinti, burnumun ucunda da kaknem bir kömür kokusu.. Yağmur yağsa sanki güneş de açacaktı, ama inadım inat diyor, toprakla birleşmemek için ayak diriyordu..

Yemek yapmak için mutfağa girdim, lavabonun altındaki dolaptan patatesleri çıkartmak için eğildiğimde musluğun akıttığını, rafların da kabarmaya başladığını gördüm..

Bir yol gidip kapıcıya merâmımı anlattım, bana musluk işlerinden anlayan bir ahbâbının telefonunu verdi. Hemen aradım, akşamüzeri gelebileceğini söyledi, ben de adresi verdim..

Akşam saat beş sularında kapım çaldı, Osman Usta elinde âlet edevatlarıyla birlikte gelmişti.. Ona lavabonun yerini gösterdim, bu arada iki çift lâf ettik.. Bana ne iş yaptığımı sordu, öğrenci olduğumu söyledim. Hangi bölümde okuduğumu sordu, felsefe dedim.. Derin ve alaycı bir tebessümle ‘Ooo, siz yok musunuz siz.. A’yı B, B’yi C, C’yi de D olarak gösterirsiniz, sonra da milletin kafasını karıştırırsınız.. Felsefe bizi bozar..’

Osman Usta’nın bu sözleri canımı pek acıtmadı, çünkü kendisi felsefe hakkında çok yaygın bir önyargıyı ve hattâ ders kitaplarına kadar bile geçmiş bir önyargıyı dile getiriyordu ve maalesef pek çok insanımız bu önyargının girdabına çekiliyor..

Vâkâ felsefeye olan ihtiyâcımızın arttığı şu son günlerde bu ve benzeri önyargılarla mücâdele etmek felsefeye gönül vermiş bizler için târihsel, kültürel ve entellektüel bir görev olsa gerek..

Efendim felsefe nelik araştırması etkinliğidir. Nelik araştırmalarında belirli bir objeyi tam da o şey yapan şeyin ne olduğu araştırılır. Söz gelişi bilimi bilim yapan şeyin ne olduğu, sanatı sanat yapan şeyin ne olduğu, insanı insan yapan şeyin ne olduğu..

Şüphesiz ki insanın neliği ortaya konmadan eylemlerinde özgür olup olmadığı veya târihin neliği ortaya konmadan târihe yön veren birtakım ilkeler olup olmadığı araştırılamaz, bu işe kalkışanlar ise havanda su dövmekten öte bir iş yapmış olamaz..

Bu münâsebetle eğer felsefede görelilik sorunundan bahsediliyorsa şâyet bu sorun kökensel karşılığını esas îtîbârîyle filozofların kullandıkları yöntem ve onları felsefe yapmaya sürükleyen amaç(lar)la ilgili bir yanlışta bulur..

Bu cümleden olmak üzere bir filozof eğer içinde yaşadığı veya yaşamak istediği toplum düzenini mutlak hakîkat telâkki edip ötekine yaşama hakkı tanımazsa, bâhusus bu düzeni başdeğer telâkki edip bunu pazarlamaya kalkışırsa pek tabiî olarak devlet, siyâset ve toplum felsefesi alanlarında yanlı görüşler geliştirecektir, başka filozoflar da aynı işe kalkışınca ortalıkta bir sürü yanlış ve gereksiz kuram boy ölçüşecektir, nitekim ölçüşmektedir de..

İmdi bunların kaynağına inmek yerine yalnızca yüzeysel bir bakışla ele alındığında aslında filozoflara yüklenmesi gereken hatâlar pek tabiî olarak felsefeye yüklenecektir, nitekim yüklenmektedir de..

Oysa ki felsefe etimolojik olarak bakıldığında bilgelik sevgisidir ve bu sevgi filozofları bu tür çabalardan uzak tutmalıdır. Ancak ne yazık ki pek çok nedenden dolayı pek çok filozof bu yanlış çabaların içine girmiş ve arkalarında ciltler dolusu yanlış ve gereksiz kuram bırakmış..

Efendim işini iyi yapmayan bir doktorun yol açtığı zararların faturası hekimliğe çıkartılmıyor da niçin bu filozofların hatâları felsefeye yükleniyor!?

Elinizi vicdânınıza koymanızı ricâ etsem çok şey mi istemiş olurum acabâ..

Vâkâ felsefede görelilik sorunuyla ilgisinde bu söylem felsefe hakkındaki önyargıların önde geleni.. Bu meyanda felsefe-bilim ve felsefe-din ilişkileri hakkında da pek çok kurumsallaşmış önyargı maalesef çok revaçta..

Efendim felsefe ile ne bilim ne de din karşı karşıya gelmek zorunda değildir. Felsefe bir bilim olmadığı gibi bir bilim olması da gerekmez..

Felsefe bilimin önünde veya arkasında değil, temelinde olmalıdır.. Nitekim bilimlerde kullanılan kavram ve terimlerin sâhip olması gereken açıklık ancak ve ancak felsefeyle olanaklıdır..

Bir yol tahayyül ediniz: ‘kuvvet’in mânâsını bilmeyen bir fizikçi, ‘madde’nin mânâsını bilmeyen bir kimyâger, ‘organizma’nın mânâsını bilmeyen bir biyolog..

Bu kimselerin ne ortaya koyduğu çalışmalar sahih olabilir ne de bu kimseleri gülünç duruma düşmekten kurtarabilecek bir çıkış yolu mevcuttur..

Bu cümleden olmak üzere felsefe ile din de birbirine karşı olmak zorunda değildir, birbirlerine karşıymış gibi pazarlanması ise çok ciddî bir cehâlet âbidesidir..

Din kişilerin inanç dünyâlarını ve bu meyanda ilişkilerini (kendileriyle, birbirleriyle, toplumsal kurumlarla vb. kurdukları ilişkileri) düzenler, felsefe ise bu ilişkilere yön verme iddiâsı taşıyan kavram ve terimlerin neliğini aydınlatır..

Vâkâ siz herhangi bir kutsal kitapta bilginin, bilimin, sanatın, kültürün, değerin, varlığın vb. neliğinin tasvir edildiğini gördünüz mü?

Ben görmedim..

Ancak bendeniz Hz. Marks’ın Kapital’inden veya Hz. Kant’ın Prolegomena’sından bahsetmiyorum, bu îtîbârla Hz. Marks tarikatı veya Hz. Kant tarikatının mutlak hakîkat diye sayıp döktükleri putperestlik methiyelerini kastetmiyorum..

Semâvî dinlerin kutsal kitaplarından bahsediyorum..

Ve şunu çok iyi biliyorum ki her dînin özü insancıllığa, sevgiye, adâlete vb. insanlık değerlerine dayanır, her din inananlarından bu değerlere riâyet etmesini bekler..

İmdi felsefenin dîne karşı olduğunu söyleyenler acabâ felsefenin insanlık değerlerine karşı olduğunu mu söylemek ister..

Kuşkusuz hâyır..

Pekî o zaman felsefe-din ilişkisi hakkında burada zikrettiğim önyargı da büyük bir cehâlet âbidesi değildir de nedir..

Bu meyanda bir başka cehâlet âbidesi de şu: felsefenin özü sorgulamadır, dînin özü itaat etmedir, dolayısıyla dinde sorgulamaya yer yoktur..

Efendim akla dayalı olmayan bir olgu dîne âit olabilir mi..

Hangi din insanlara akıl dışılığı emreder..

Ancak şüphesiz ki pek çok çağda farklı dinlere mensup pek çok insan arasında akıl dışılığa sapmış kişiler vardır ve bu da bizi “dînin kendisi” ile “dînin yorumu” arasındaki ilişkiyi dert edinmeye sürükler..

Bu cümleden olmak üzere Sayın Yaşar Nûri Öztürk Beyefendi’nin ‘Tarikatların şeyhlerine verdiği sıfatları Kuran, Hz. Peygamber’e vermiyor..’ sözü pek mânidâr olsa gerek..

İmdi belirli bir dîne inananların ancak ibâdet ritüelleri hakkında soru sorması pek yersiz olur.. Söz gelişi Müslümansanız niçin günde beş vakit namazın farz kılındığını sormanız pek abes.. Yâni dinlerin ibâdet ritüelleriyle olan kısmı hâriç her yönü sorgulamaya açıktır.. Ve hattâ herhangi bir dîne yapılan tüm dâvetlerde akla dayalı temellendirmelere gidiliyor olması bu dediğimin açık bir ispâtı değil mi..

Şüphesiz ki filozof, bilimadamına nasıl deney yapacağını, ressama tuvalini nasıl boyayacağını, şâire nasıl şiir yazacağını vb. söylemez/söyleyemez, aynı şekilde insanlara nasıl ibâdet edecekleri hakkında da birşey söyleyemez/söylememesi gerekir.. Ne var ki çeşitli çağlarda çeşitli filozoflar bu ve bu gibi yanlış tutum ve davranışların içinde olmaktan da uzak duramamış.. Fakat üzücü olan: onların hatâlarının faturası da yine felsefeye çıkartıldı, nitekim çıkartılmaktadır da..

Efendim binlerce yıllık insanlık târihinden bu yana hiçbir zaman insanlık değerleri çağımızdaki kadar ayaklar altına alınmadı.. Binlerce yıldır savaşlar yapılıyor, mâsum insanlar ölüyor; işkenceler, soykırımlar, tecâvüzler ve şu an zikretmekten bile hicap duyduğum insanlık suçları işleniyor, ama çağımızda bunlar özgürlük, demokrasi, hukukun üstünlüğü, adâlet vb. değerler “uğruna” yapılıyormuş gibi gösteriliyor ve bu değerler hızla değersizleşiyor..

İşte Irak..

İşte Afganistan..

İşte Bosna..

İşte Çeçenistan..

Ve daha niceleri..

Bu îtîbârla bu değerler ile onlar “uğruna” yapıldığı zannedilen bu faaliyetler arasında kurulan yanlış ve zararlı ilişkileri ortaya koymak, başka deyişle bu değerlerin neliğini aydınlatmak bu insanlık suçlarının sona ermesine ne kadar katkı sağlar bilmem ama, filozofların târihsel, kültürel ve entellektüel bir görevi ve hattâ öncelikli görevi değildir de nedir..

İmdi felsefe insanlık değerlerini gerçekleştirmenin olanaklı koşuludur ve bu değerler îtîbârîyle kötürümleşmemiş kişiler için hayâtın merkezindedir, en azından benim için öyle..

Pekî ya sizin için?

Alkım Saygın

**said89** · 12-28-2006, 09:26 AM

felsefe hikmet bilgisidir onu bu anlayıştan uzaklaştıranlar materyalizmi felsefenin özüymüş gibi göstermektedirler islam toplumunda da felsefe yapılmış hatta çok ileri seviyelere götürülmüştür...Emeğine sağlık

**кơηŠσℓơŠ** · 12-28-2006, 11:29 AM

insanın doğasında vardır zaten en başta

**D e m i r** · 12-31-2006, 03:33 PM

Maalesef mantığın aklın yerine maddiyat girince insanlar felsefeyi getiris olmayan boş hazine gözüyle bakar oldu... insanlar çok kısır bir döngünün içinde olduklarından haberleri yok... kendini tanımayan bir insanın bu dünyada karınca kadar yeri yokkk.. Lütfen kendimizi keşfetmeyi göze alalım.. akıp giden ırmağa teslim olyamayalım teşekkürler

leyla*** · 01-06-2007, 11:35 AM

düşünüyorum o zaman varım var oldugum için düşünüyorum

12-28-2006, 03:05 AM	#1
Luna_Kastalia Albay Üyelik Tarihi: May 2006 Mesajlar: 1.390 Tecrübe Puanı: 71748 Rep Puanı : 14315783 Karizma Derecesi :	Felsefe hayâtımızın neresinde Kapalı ve yağmurlu bir Eylül günüydü.. Ağustos sıcakları çoktan terk-î diyâr etmiş, havada vakur bir esinti, burnumun ucunda da kaknem bir kömür kokusu.. Yağmur yağsa sanki güneş de açacaktı, ama inadım inat diyor, toprakla birleşmemek için ayak diriyordu.. Yemek yapmak için mutfağa girdim, lavabonun altındaki dolaptan patatesleri çıkartmak için eğildiğimde musluğun akıttığını, rafların da kabarmaya başladığını gördüm.. Bir yol gidip kapıcıya merâmımı anlattım, bana musluk işlerinden anlayan bir ahbâbının telefonunu verdi. Hemen aradım, akşamüzeri gelebileceğini söyledi, ben de adresi verdim.. Akşam saat beş sularında kapım çaldı, Osman Usta elinde âlet edevatlarıyla birlikte gelmişti.. Ona lavabonun yerini gösterdim, bu arada iki çift lâf ettik.. Bana ne iş yaptığımı sordu, öğrenci olduğumu söyledim. Hangi bölümde okuduğumu sordu, felsefe dedim.. Derin ve alaycı bir tebessümle ‘Ooo, siz yok musunuz siz.. A’yı B, B’yi C, C’yi de D olarak gösterirsiniz, sonra da milletin kafasını karıştırırsınız.. Felsefe bizi bozar..’ Osman Usta’nın bu sözleri canımı pek acıtmadı, çünkü kendisi felsefe hakkında çok yaygın bir önyargıyı ve hattâ ders kitaplarına kadar bile geçmiş bir önyargıyı dile getiriyordu ve maalesef pek çok insanımız bu önyargının girdabına çekiliyor.. Vâkâ felsefeye olan ihtiyâcımızın arttığı şu son günlerde bu ve benzeri önyargılarla mücâdele etmek felsefeye gönül vermiş bizler için târihsel, kültürel ve entellektüel bir görev olsa gerek.. Efendim felsefe nelik araştırması etkinliğidir. Nelik araştırmalarında belirli bir objeyi tam da o şey yapan şeyin ne olduğu araştırılır. Söz gelişi bilimi bilim yapan şeyin ne olduğu, sanatı sanat yapan şeyin ne olduğu, insanı insan yapan şeyin ne olduğu.. Şüphesiz ki insanın neliği ortaya konmadan eylemlerinde özgür olup olmadığı veya târihin neliği ortaya konmadan târihe yön veren birtakım ilkeler olup olmadığı araştırılamaz, bu işe kalkışanlar ise havanda su dövmekten öte bir iş yapmış olamaz.. Bu münâsebetle eğer felsefede görelilik sorunundan bahsediliyorsa şâyet bu sorun kökensel karşılığını esas îtîbârîyle filozofların kullandıkları yöntem ve onları felsefe yapmaya sürükleyen amaç(lar)la ilgili bir yanlışta bulur.. Bu cümleden olmak üzere bir filozof eğer içinde yaşadığı veya yaşamak istediği toplum düzenini mutlak hakîkat telâkki edip ötekine yaşama hakkı tanımazsa, bâhusus bu düzeni başdeğer telâkki edip bunu pazarlamaya kalkışırsa pek tabiî olarak devlet, siyâset ve toplum felsefesi alanlarında yanlı görüşler geliştirecektir, başka filozoflar da aynı işe kalkışınca ortalıkta bir sürü yanlış ve gereksiz kuram boy ölçüşecektir, nitekim ölçüşmektedir de.. İmdi bunların kaynağına inmek yerine yalnızca yüzeysel bir bakışla ele alındığında aslında filozoflara yüklenmesi gereken hatâlar pek tabiî olarak felsefeye yüklenecektir, nitekim yüklenmektedir de.. Oysa ki felsefe etimolojik olarak bakıldığında bilgelik sevgisidir ve bu sevgi filozofları bu tür çabalardan uzak tutmalıdır. Ancak ne yazık ki pek çok nedenden dolayı pek çok filozof bu yanlış çabaların içine girmiş ve arkalarında ciltler dolusu yanlış ve gereksiz kuram bırakmış.. Efendim işini iyi yapmayan bir doktorun yol açtığı zararların faturası hekimliğe çıkartılmıyor da niçin bu filozofların hatâları felsefeye yükleniyor!? Elinizi vicdânınıza koymanızı ricâ etsem çok şey mi istemiş olurum acabâ.. Vâkâ felsefede görelilik sorunuyla ilgisinde bu söylem felsefe hakkındaki önyargıların önde geleni.. Bu meyanda felsefe-bilim ve felsefe-din ilişkileri hakkında da pek çok kurumsallaşmış önyargı maalesef çok revaçta.. Efendim felsefe ile ne bilim ne de din karşı karşıya gelmek zorunda değildir. Felsefe bir bilim olmadığı gibi bir bilim olması da gerekmez.. Felsefe bilimin önünde veya arkasında değil, temelinde olmalıdır.. Nitekim bilimlerde kullanılan kavram ve terimlerin sâhip olması gereken açıklık ancak ve ancak felsefeyle olanaklıdır.. Bir yol tahayyül ediniz: ‘kuvvet’in mânâsını bilmeyen bir fizikçi, ‘madde’nin mânâsını bilmeyen bir kimyâger, ‘organizma’nın mânâsını bilmeyen bir biyolog.. Bu kimselerin ne ortaya koyduğu çalışmalar sahih olabilir ne de bu kimseleri gülünç duruma düşmekten kurtarabilecek bir çıkış yolu mevcuttur.. Bu cümleden olmak üzere felsefe ile din de birbirine karşı olmak zorunda değildir, birbirlerine karşıymış gibi pazarlanması ise çok ciddî bir cehâlet âbidesidir.. Din kişilerin inanç dünyâlarını ve bu meyanda ilişkilerini (kendileriyle, birbirleriyle, toplumsal kurumlarla vb. kurdukları ilişkileri) düzenler, felsefe ise bu ilişkilere yön verme iddiâsı taşıyan kavram ve terimlerin neliğini aydınlatır.. Vâkâ siz herhangi bir kutsal kitapta bilginin, bilimin, sanatın, kültürün, değerin, varlığın vb. neliğinin tasvir edildiğini gördünüz mü? Ben görmedim.. Ancak bendeniz Hz. Marks’ın Kapital’inden veya Hz. Kant’ın Prolegomena’sından bahsetmiyorum, bu îtîbârla Hz. Marks tarikatı veya Hz. Kant tarikatının mutlak hakîkat diye sayıp döktükleri putperestlik methiyelerini kastetmiyorum.. Semâvî dinlerin kutsal kitaplarından bahsediyorum.. Ve şunu çok iyi biliyorum ki her dînin özü insancıllığa, sevgiye, adâlete vb. insanlık değerlerine dayanır, her din inananlarından bu değerlere riâyet etmesini bekler.. İmdi felsefenin dîne karşı olduğunu söyleyenler acabâ felsefenin insanlık değerlerine karşı olduğunu mu söylemek ister.. Kuşkusuz hâyır.. Pekî o zaman felsefe-din ilişkisi hakkında burada zikrettiğim önyargı da büyük bir cehâlet âbidesi değildir de nedir.. Bu meyanda bir başka cehâlet âbidesi de şu: felsefenin özü sorgulamadır, dînin özü itaat etmedir, dolayısıyla dinde sorgulamaya yer yoktur.. Efendim akla dayalı olmayan bir olgu dîne âit olabilir mi.. Hangi din insanlara akıl dışılığı emreder.. Ancak şüphesiz ki pek çok çağda farklı dinlere mensup pek çok insan arasında akıl dışılığa sapmış kişiler vardır ve bu da bizi “dînin kendisi” ile “dînin yorumu” arasındaki ilişkiyi dert edinmeye sürükler.. Bu cümleden olmak üzere Sayın Yaşar Nûri Öztürk Beyefendi’nin ‘Tarikatların şeyhlerine verdiği sıfatları Kuran, Hz. Peygamber’e vermiyor..’ sözü pek mânidâr olsa gerek.. İmdi belirli bir dîne inananların ancak ibâdet ritüelleri hakkında soru sorması pek yersiz olur.. Söz gelişi Müslümansanız niçin günde beş vakit namazın farz kılındığını sormanız pek abes.. Yâni dinlerin ibâdet ritüelleriyle olan kısmı hâriç her yönü sorgulamaya açıktır.. Ve hattâ herhangi bir dîne yapılan tüm dâvetlerde akla dayalı temellendirmelere gidiliyor olması bu dediğimin açık bir ispâtı değil mi.. Şüphesiz ki filozof, bilimadamına nasıl deney yapacağını, ressama tuvalini nasıl boyayacağını, şâire nasıl şiir yazacağını vb. söylemez/söyleyemez, aynı şekilde insanlara nasıl ibâdet edecekleri hakkında da birşey söyleyemez/söylememesi gerekir.. Ne var ki çeşitli çağlarda çeşitli filozoflar bu ve bu gibi yanlış tutum ve davranışların içinde olmaktan da uzak duramamış.. Fakat üzücü olan: onların hatâlarının faturası da yine felsefeye çıkartıldı, nitekim çıkartılmaktadır da.. Efendim binlerce yıllık insanlık târihinden bu yana hiçbir zaman insanlık değerleri çağımızdaki kadar ayaklar altına alınmadı.. Binlerce yıldır savaşlar yapılıyor, mâsum insanlar ölüyor; işkenceler, soykırımlar, tecâvüzler ve şu an zikretmekten bile hicap duyduğum insanlık suçları işleniyor, ama çağımızda bunlar özgürlük, demokrasi, hukukun üstünlüğü, adâlet vb. değerler “uğruna” yapılıyormuş gibi gösteriliyor ve bu değerler hızla değersizleşiyor.. İşte Irak.. İşte Afganistan.. İşte Bosna.. İşte Çeçenistan.. Ve daha niceleri.. Bu îtîbârla bu değerler ile onlar “uğruna” yapıldığı zannedilen bu faaliyetler arasında kurulan yanlış ve zararlı ilişkileri ortaya koymak, başka deyişle bu değerlerin neliğini aydınlatmak bu insanlık suçlarının sona ermesine ne kadar katkı sağlar bilmem ama, filozofların târihsel, kültürel ve entellektüel bir görevi ve hattâ öncelikli görevi değildir de nedir.. İmdi felsefe insanlık değerlerini gerçekleştirmenin olanaklı koşuludur ve bu değerler îtîbârîyle kötürümleşmemiş kişiler için hayâtın merkezindedir, en azından benim için öyle.. Pekî ya sizin için? Alkım Saygın

Konu Seçenekleri
Yazdırılabilir Sümü Göster Sayfayı E-Mail'le gönder
Modları Göster
Normal Mod Ağaç Modununa Geç Otomatik Konu Moduna Geç

12-28-2006, 09:26 AM	#2
said89 Onbaşı Üyelik Tarihi: Aug 2006 Mesajlar: 12 Tecrübe Puanı: 3681 Rep Puanı : 706289 Karizma Derecesi :	felsefe hikmet bilgisidir onu bu anlayıştan uzaklaştıranlar materyalizmi felsefenin özüymüş gibi göstermektedirler islam toplumunda da felsefe yapılmış hatta çok ileri seviyelere götürülmüştür...Emeğine sağlık

12-28-2006, 11:29 AM	#3
кơηŠσℓơŠ Mareşal Üyelik Tarihi: Mar 2006 Bulunduğu Yer: Karadenizde;Denizler ötesi Mesajlar: 14.520 Tecrübe Puanı: 3375937 Rep Puanı : 675125914 Karizma Derecesi :	insanın doğasında vardır zaten en başta

12-31-2006, 03:33 PM	#4
D e m i r Ne BakıyOn! Üyelik Tarihi: Sep 2006 Mesajlar: 347 Tecrübe Puanı: 97180 Rep Puanı : 19406266 Karizma Derecesi :	Maalesef mantığın aklın yerine maddiyat girince insanlar felsefeyi getiris olmayan boş hazine gözüyle bakar oldu... insanlar çok kısır bir döngünün içinde olduklarından haberleri yok... kendini tanımayan bir insanın bu dünyada karınca kadar yeri yokkk.. Lütfen kendimizi keşfetmeyi göze alalım.. akıp giden ırmağa teslim olyamayalım teşekkürler

01-06-2007, 11:35 AM	#5
leyla*** Kademeli Uzman Onbaşı Üyelik Tarihi: Apr 2006 Mesajlar: 65 Tecrübe Puanı: 274 Rep Puanı : 22694 Karizma Derecesi :	düşünüyorum o zaman varım var oldugum için düşünüyorum